Uroczystość na cmentarzu parafialnym w Wytomyślu
W Wytomyślu, na cmentarzu parafialnym przy ul. Kościelnej, odbyła się uroczystość odsłonięcia tablic upamiętniających miejsca pochówku Żydów zamordowanych w latach 1941–1942 w niemieckim obozie pracy przymusowej w Wąsowie. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli władz samorządowych, duchowieństwa oraz społeczności lokalnej.
Uroczystość rozpoczęła się na „nowym” cmentarzu parafialnym od wprowadzenia pocztu sztandarowego Szkoły Podstawowej im. Marii Kownackiej w Wytomyślu i odśpiewania Hymnu Państwowego Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie głos zabrali: Marcin Brambor – burmistrz Nowego Tomyśla, rabin Icchak Rapoport oraz ks. Marek Niemir – proboszcz parafii pw. św. Michała Archanioła w Wytomyślu.
Pierwszą tablicę pamiątkową odsłonili wspólnie rabin Icchak Rapoport oraz ks. Marek Niemir. Następnie odbyła się ceremonia modlitewna, podczas której rabin odmówił modlitwę żydowską, a bp Jan Glapiak poprowadził modlitwę chrześcijańską. Po wspólnej modlitwie delegacje złożyły wiązanki kwiatów oraz kamienie pamięci, zgodnie z tradycją żydowską.
Przemarsz na „stary” cmentarz
Kolejnym punktem uroczystości był przemarsz na „stary” cmentarz parafialny. W tym miejscu przybliżono tragiczne losy żydowskich więźniów niemieckiego obozu pracy przymusowej Hardt w Wąsowie. Na „starym” cmentarzu drugą tablicę pamiątkową odsłonili wspólnie burmistrz Nowego Tomyśla oraz Alicja Kobus – przewodnicząca Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Poznaniu. Następnie odbyła się ponowna wspólna ceremonia modlitewna oraz złożenie wiązanek kwiatów i kamieni pamięci.
Uroczystość była wyrazem szacunku dla niewinnych ofiar, a zarazem przypomnieniem, że pamięć o tragicznych wydarzeniach przeszłości jest naszym wspólnym obowiązkiem.
Droga do upamiętnienia
Warto dodać, że droga do godnego upamiętnienia tych miejsc była możliwa dzięki wieloletniej pracy i zaangażowaniu wielu osób. Istotnym momentem był wrzesień 2011 roku, kiedy Wytomyśl odwiedził Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich. Podczas spotkania z udziałem przedstawicieli Urzędu Miejskiego w Nowym Tomyślu, reprezentanta Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego, regionalistów Mieczysława Janasa i Jana Bąbelka oraz naocznego świadka wydarzeń Bolesława Liska, zaprezentowano wyniki badań georadarowych. Potwierdziły one relację świadka i pomogły w ustaleniu lokalizacji miejsca pochówku.
Z inicjatywy Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu Gmina Nowy Tomyśl podjęła działania na rzecz trwałego i godnego oznaczenia miejsc spoczynku ofiar. Przedsięwzięcie zostało w całości sfinansowane ze środków budżetu Wojewody Wielkopolskiego. Dotacja przyznana w 2025 roku pozwoliła również na przeprowadzenie badań georadarowych na „starym” cmentarzu w Wytomyślu. W 2026 roku Gmina Nowy Tomyśl pozyskała kolejne środki z Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu. W ramach prac wyznaczono granice mogił granitowymi krawężnikami, uporządkowano ich wnętrza, wykonano tablice pamiątkowe i elementy informacyjne. Dzięki tym działaniom oba miejsca zyskały trwałą, godną formę upamiętnienia.
Źródło: Gmina Nowy Tomyśl
Fot. m.facebook.com
